Het lezen van het boek van Judith Lagerwaard over de eetbuistoornis BED moet ik afdwingen. Niet omdat het zo een slecht boek is: ze schrijft leuk en met humour en soms gewoon poëtisch. Het probleem ligt in de confrontatie: met mezelf en met die anderen die een dergelijke worsteling ondergaan. Iedere dag weer: de monsters heten misschien anders maar ze zijn hetzelfde. Je kunt ze onderin je koffertje stoppen maar ze gaan mee. Altijd maar mee.

 Een verslaving is, éénmaal toegevoegd aan je baggage, nooit meer kwijt te raken. Je kunt het zelfs anders stellen: alles wat we aanleren, of het gewenst of ongewenst gedrag is, is moeilijk, zoniet onmogelijk om te ont-leren. Neem het dorp waar ik woon. Vroeger was daar een kruispunt waar je gewoon richting aan moest geven en stoppen. Nu is het een vloeiende bocht geworden, de doorgaande weg. Alweer 4 of 5 jaar. Steevast geef ik richting aan en kom bijna tot stilstand tot ik denk: oh nee, hoeft niet! en ik zet de richtingaanwijzer uit en geef een beetje gas. Nu, na 5 jaar komt het voor dat ik eraan denk om het niet te doen. Maar dan moet ik eraan denken. Het automatisme van de 25 jaar daarvoor is nog veel te sterk, daar moet nog 20 jaar NIET reageren overheen voor dat dat over is.

(IK heb altijd gezegd dat als ik 70 ben, dan ga ik weer drinken...maar voorlopig heb ik nog 8 jaar te gaan en ik hoop dat ik dan lang genoeg sober ben geweest om ofwel nee te blijven roepen of ik kan dan met af-en-toe-een-glaasje volstaan. Maar de twijfel blijft: wat moeten mijn kinderen in hemelsnaam met een permanent dronken Oma?)

Zo ook met het glaasje wijn, de spuit met spul, met junkfood of met andere dwangmatig gedrag of gedachten. Mocht je de strijd aangaan met je monsters dan ga je een oorlog aan die, net als de 100-jarige oorlog tegen Spanje, eindeloos duurt. 
Je doorloopt verschillende fases waarbij de slagen in hevigheid verschillen. Je gebruikt steeds andere wapens in die strijd en er zijn periodes waarin je denkt: hé, ik heb het lek boven! maar zonder dat je het weet is daar beneden ergens een klein lekje en het kan zomaar zijn dat dat lekje op een dag gaat groeien en plotseling barst je strijd weer in volle hevigheid los. 

Dat lekje is meestal een gedicht gat waar je moed, zelfvertrouwen en kracht toch doorheen weten weg te sijpelen. Dan moeten er weer maatregelen genomen worden, soldaten in stelling gebracht, ammunitie klaargezet. Want voor ons allemaal: het maakt niet uit of we BED, Anorexia, alcoholisme, multipele persoonlijkheidssyndroom of noem nog maar een lange rij van 'Mental Disorders' hebben. Hoe we ook onze eigen monster noemen: wij willen het bevechten. 

WIJ WILLEN HET BEVECHTEN!!! 
Dat is wat jullie, die geen monsters hebben, moeten begrijpen. Als jullie bedacht hebben dat wij 'niet normaal' zijn, dan hebben wij dat ook al bedacht. Dat weten we nu wel. Geen haatmail, troll-gedrag of facebook shaming nodig: wij weten dat wij afwijken van jullie norm. Dat willen we niet. Maar we hebben een leger nodig: voetsoldaten, generaals en wapens. Toejuichers. Troosters. Echte begaanheid. Empathie. 

Zie je iemand op straat bedelen? Bedenk eens hoe hij of zij daar geraakte. Eigen Keuze? Werkelijk? Je denkt echt dat die persoon op een dag wakker werd en zei: "kom, ik ga zulk zelf-vernietigend gedrag vertonen dat ik uit mijn huis gezet word, mijn gezin of familie kwijt raak. Yay, wat een geniaal idee van mij!"

(IK denk altijd aan het Engels gebed: There, but for the grace of God, go I. Oftewel: Daar, zonder Gods gratie, stond ik.) 

Het is ons niet allemaal gegeven, die kracht om je monsters aan te pakken. De omstandigheden zijn niet altijd ideaal. DNA, genen en het leven kunnen samenspannen om mensen tot de allerdiepste ellende te brengen. Oorlog, misbruik en pure pech. Soms als je sommige verhalen hoort duizelt het je. Waarom? is een interessante vraag. Het antwoord is altijd een reden. Niet altijd een excuus, maar vaak, met een beetje moeite van de kant van de toehoorder, heel verhelderend.

Het kernwoord hier is begrip. De zwaarste wapen in iedere strijd. Begrip, empathie: geen oorlog die zonder bevochten kan worden. Ook IS kan vechten, omdat veel volgelingen zich ergens anders miskend voelen en hier vinden ze begrip. Als ze ergens anders begrip hadden gevonden, hadden ze misschien niet voor IS gevochten. Hitler kon een leger bouwen omdat de Duitsers geleden hadden en het slecht hadden door de crisis en door een vorige oorlog die niet verstandig afgehandeld was. Gebrek aan empathie en begrip bij de overwinnaars.

Ik ben bijna door het boek van Judith heen. Mijn glimlach is mij vergaan en ik word er intens verdrietig van. Voor haar, voor mij en voor iedereeen met monsters. En voor  hun familie en geliefden.


Stel dat wij allemaal onze wapens van begrip, empathie en steun zouden inzetten voor elkaar. Wat een strijd zou dat worden. 'The good fight'. Dat is, volgens mij, de enige oorlog die we werkelijk MOETEN voeren.


Het boek: Die Eetbuien door Judith Lagerwaard
ISBN-978-90-484-3293-6