Vrijheid van Herinneren
De 'Memories' functie van Facebook toont een nieuwe traditie: de laatste 3 of 4 jaar logeren onze kleinkinderen tijdens de meivakantie een paar dagen bij ons. De herinneringen zijn altijd feestelijk en het is heerlijk om te zien hoe zij en wij in elkaar groeien. Vooral de vrijheid valt op: vrij om te spelen, te hangen, lachen, huilen, ruzieën en liefhebben. 
 
Wel of niet Dodenherdenking
Ik vier nu 48 jaar in dit land Dodenherdenking en 5 mei. In Zuid-Afrika hadden we dat niet en ik was 15 toen ik voor het eerst de eindeloze herinneringen van 'de oorlog' over me heen kreeg. Tegenwoordig gaat het om alle oorlogen en oorlogsdoden: van toen en nu. Een mooie ontwikkeling, vond ik dat. Ik denk altijd ook aan die Zuid-Afrikaanse anti-Apartheidstrijders van toen en nu denk ik aan diegenen die tegen de blinde woede van IS vechten. Er vallen zelfs doden in de oorlog tegen de blinde graaizucht van grote  ondernemingen. Er wordt wat af geoorlogd.
Nu had ik weinig meegekregen van de discussie over wel of niet herdenken. Het lijkt mij een goed ding hoor. Wij willen vrij zijn. Wij weten dat er mensen gestorven zijn in het gevecht tegen de onvrijheid. Er sterven mensen continu onvrij. Daar zijn we in Nederland best op tegen. En wij hechten aan onze vrijheid om te zeggen wat we willen. Maar ach met de kinderen om me heen en de oude oma op de achtergrond en opa met een zere knie en en en, dan  ‘like’  je een pro-herdenkingspost en ga je even tosti’s bakken. Maar ik moet eerlijk zijn: het gaat weleens méér aan mij voorbij. Dan denk ik: oh ships! Stond ik daar gewoon mijn bed te verschonen. Of hang ik lekker op de bank met een chocolaatje met een lekker sexy boek. Wat gewoon hier mag. Hoe sexy of anti-watdanook ook, wij mogen dat gewoon lezen. Met lekker weer hang ik, als vrouw, ook nog in een korte broek met laag uitgesneden t-shirt. Opa drinkt zijn borrel en wij mopperen op de overheid. Vrij.
 
Één met de gevallenen
Gisteren, 4 mei 2016, togen we met één kleindochter van 11 jaar oud, opgewekt naar de Gouden Arend. (Eentje had een nieuwe pc voor zijn verjaardag gehad en hield het niet uit nog een dagje weg van zijn nieuwe baby. Die was naar huis. Vrij om naar huis te gaan).
Zoals in een goed café betaamt, stond de TV aan, er was muziek en geroezemoes. Zeg maar gerust lawaai. Vrolijk gingen we door het ritueel van kiezen en vragen en bestellen. Toen kwam de aardige juffrouw met een “huishoudelijke mededeling”: om 8 uur ging de muziek af en wilde men de twee minuten stilte in acht nemen. Prima, zijn we voor.
Wat we niet hadden verwacht was de ernst waarmee de TV harder gezet werd op Nederland 1. De muziek uit. De steeds verder verspreidende stilte in het restaurant en toen de laatste toon van de trompet klonk, echo’de dat door een doodstille restaurant. Wij keken samen naar de TV. Wij zagen de vlaggen daar in Amsterdam op halfstok wapperen. En wij dachten aan alle soldaten en burgers die toen en nu in de eeuwige oorlog van het menszijn gestorven zijn. 
Twee minuten lang waren wij allemaal één met die gevallenen. En met elkaar.
 
Kippevel en Tranen
Toen het Wilhelmus klonk kwamen we allemaal weer in beweging. Messen en vorken rinkelden tegen borden. De keuken rammelde en wij drieën keken elkaar aan. Opa was in tranen. Ik was tot in mijn botten geroerd.  En kleindochter bijna sprakeloos en aangedaan. “Ik had het nooit begrepen!” zei ze. “Niemand heeft me uitgelegd dat het een dodenherdenking is. Ik heb nooit begrepen waar het om gaat!” Diep onder de indruk waren we. Nog nooit, in alle 48 jaar van mijn 4 mei herdenkingen, was ik zo geraakt en zo bewust van de redenen waarom wij op 4 mei om 8 uur ‘s avonds twee minuten stil zijn.
 
Sterven voor de vrijheid
En dat is waar het om gaat, lieve mensen. Wij zijn vrij om onze kinderen op te laten groeien in de vrijheid om niet op de Dam te MOETEN staan. Wij worden niet gedwongen op een plein met vlaggetjes naar een psychopaat te gaan zwaaien. Wij kunnen in de Grienden ronddwalen en een tak van een boom afbreken met als enig consequentie dat oma weer één van haar beroemde tirades over de natuur afsteekt. Wij worden niet random opgepakt en opgesloten en mishandeld en misbruikt. 
Dat is waar mensen iedere dag weer voor strijden en sterven. Voor de vrijheid om in een restaurant te zitten en te bestellen wat je wilt zonder geloof of dictator die zegt wat je wel of niet mag eten en drinken. 
De vrijheid om wel of niet te herdenken.
Is het dan echt zoveel gevraagd om dan in alle vrijheid twee minuten stil te staan en te denken aan diegenen die voor die vrijheid zijn gestorven?